Ασκήσεις επί χάρτου κάνει ο «μπερδεμένος σουλτάνος»

Από τη διαμόρφωση του μεταπολεμικού σκηνικού και πέρα, ποτέ δεν βρέθηκε η Τουρκία αντιμέτωπη με τόσους εχθρούς στα σύνορά της και στο διεθνές περιβάλλον της, όπως της συμβαίνει σήμερα, με ηγέτη της τον «σουλτάνο» Ταγίπ Ερντογάν. Τίποτε δεν φαίνεται να εξελίσσεται καλά για την Αγκυρα σ’ αυτήν τη φάση, με κέντρο τον πόλεμο τη Συρίας, και κανένας στρατηγικός στόχος της δεν της έχει αποφέρει κέρδη. Ετσι, ο Τούρκος πρόεδρος αποτελεί έναν «επικίνδυνο παίκτη», ακριβώς λόγω των μεγάλων προβλημάτων του. Και καλλιεργεί στην κοινωνία της χώρας του τον τουρκο-ισλαμισμό, που έχει την πλήρη στήριξη των Αδελφών Μουσουλμάνων και των πιο σκληρών εθνικιστών της Τουρκίας. Παραλλήλως, οργανώνει εκτός των κρατικών μηχανισμών ένα «σιδερένιο» αυτόνομο σύστημα προσωπικής προστασίας του - δείγμα των μεγάλων ανησυχιών του για αμφισβήτηση της εξουσίας και των επιλογών του στο εγγύς μέλλον. 

Η Ελλάδα δεν επηρεάζει, βεβαίως, το Κουρδικό και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, αλλά το πώς κινείται η Τουρκία στη περιοχή μας ενδιαφέρει άμεσα την Αθήνα. Και γι’ αυτό λαμβάνει υπόψη της τις πληροφορίες δυτικών πηγών που εκτιμούν ότι ο ισλαμιστής Ερντογάν θα δοκιμάσει προσεχώς κάποιες «παραλλαγές» στην εξωτερική πολιτική του.

Στα διπλωματικά παρασκήνια, πάντως, θεωρείται τώρα βέβαιο ότι η Τουρκία θα εντείνει το «ενδιαφέρον» της στο Αιγαίο, με πρόθεση της να προκαλέσει συνθήκες οι οποίες θα οδηγούσαν εκβιαστικά στην ανάγκη ενός «διαλόγου» με την Ελλάδα ή μιας «διαμεσολάβησης» για αλλαγή του status quο. Εκτιμάται, δε, ότι μέσω Κύπρου η Αγκυρα θα επιδιώξει να διασφαλίσει οπωσδήποτε συμμετοχή στα κέρδη από τις ενεργειακές πηγές στην Ανατολική Μεσόγειο. Επιπλέον, η Αθήνα ετοιμάζεται να τοποθετηθεί στην υπόθεση των σχέσεων Ε.Ε. - Τουρκίας, που όλα δείχνουν ότι θα εξελιχθούν με στόχο όχι την ένταξη, πλέον, αλλά τη διαμόρφωση μιας νέας «ειδικής σχέσης (μια προοπτική καθόλου θετική για τα ελληνικά συμφέροντα).
Στην υπόθεση του Αιγαίου, η ελληνική πλευρά υπολογίζει και σήμερα στο ότι η στρατιωτική πίεση της Τουρκίας έχει τα όριά της, εξαιτίας της συμμετοχής των δύο χωρών στο ΝΑΤΟ. Ομως, και η περίπτωση «ανάφλεξης» να αποκλεισθεί, μένει σε βάρος της Αθήνας η οικονομική καταπόνησή της από τη συνεχή στρατιωτική πίεση της Τουρκίας στο Αιγαίο.

Στο Κυπριακό, όμως, τα πράγματα διαφέρουν, διότι στις θάλασσες της μεγαλονήσου κινούνται δραστήρια όχι μόνο οι Τούρκοι, αλλά και τρίτοι, ισχυροί «παίκτες», που μαγνητίζονται από τις ενεργειακές πηγές της. Και αυτό «σκληραίνει», μεν, τη στάση της Αγκυρας στα σχέδια λύσης του Κυπριακού, αλλά, την ίδια ώρα, τη φέρνει σε πολύ δύσκολη θέση απέναντι σους Δυτικούς, οι οποίοι «στέλνουν» εκεί μεγάλες εταιρείες τους για έρευνες στην κυπριακή υφαλοκρηπίδα. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίον εντείνεται πάλι η προσπάθεια, με στόχο ένα «άνοιγμα παραθύρου» στον διάλογο για το Κυπριακό. Διότι ανακύπτουν πρακτικά ερωτήματα: Τον Ιούλιο η Τουρκία θα «πυροβολήσει» τη γαλλική Total και την ιταλική ΕΝΙ, που θα ξεκινήσουν γεώτρηση στο οικόπεδο 11 της κυπριακής ΑΟΖ; Ή θα παρεμποδίσει με πολεμικά σκάφη της στη συνέχεια τον αμερικανικό κολοσσό της Exxon Mobil να προχωρήσει στις έρευνες που συμφώνησε με την κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας; Ηδη η Ουάσινγκτον εντείνει πάλι τις προσπάθειές της στον ΟΗΕ για «εξελίξεις» στο Κυπριακό, με τη ελπίδα για κάποια συμφωνία «μεταβατική», που θα ακύρωνε, έστω για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα, τον κίνδυνο για «άσχημες» εξελίξεις στην κυπριακή ΑΟΖ. Προκύπτει, έτσι, πάλι μια «Γενεύη» προς διπλωματική αξιοποίηση, παρότι το βασικό διαπραγματευτικό «υλικό» δεν έχει αλλάξει.

Ιστορίες διπλωματικής... τρέλας εμπνεύσεως Ερντογάν

Τα πράγματα μπορεί να οδηγήσουν στην ανάγκη για διαφοροποίηση κάποιων θέσεων του Ερντογάν στο Κυπριακό. Διότι η υπόθεση συνδέεται τώρα και με δεδομένα που αφορούν το ευρωπαϊκό πεδίο:
Ο Τούρκος πρόεδρος θέλει σήμερα να «καθαρίσει» το πεδίο των ευρω-τουρκικών σχέσεων, μέσω λύσης για «ειδική σχέση» με την Ε.Ε. (προς την κατεύθυνση αυτή ήδη έπιασε δουλειά -ποιος άλλος;- το Βερολίνο, κι ας μην είναι σήμερα καθόλου καλές πολιτικά οι τουρκο-γερμανικές σχέσεις). Αν, όμως, η Τουρκία ικανοποιείται με ένα τέτοιο ενδεχόμενο, που την απαλλάσσει οριστικά από τις πολιτικές και νομικές υποχρεώσεις της ένταξης, η Κυπριακή Δημοκρατία είναι πλήρες μέλος της Ε.Ε. και της ευρωζώνης, εξού και το ενδιαφέρον των Βρυξελλών για το Κυπριακό, στην προηγούμενη «Γενεύη». Και εδώ υπάρχει τώρα ένα σοβαρό πρόβλημα. Η Αγκυρα ζητά όχι μόνο να παραμείνουν τα τουρκικά στρατεύματα κατοχής σε μια ευρωπαϊκή χώρα, όχι μόνο να «εγγυάται» στρατιωτικά η Τουρκία την ασφάλεια αυτής της χώρας, αλλά ζητά (πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών, κ. Τσαβούσογλου) και τα εξής:

Να δοθούν σε όλους τους Τούρκους των κατεχομένων πλήρεις οι ευρωπαϊκές ελευθερίες, αλλά η λύση του Κυπριακού να καταργεί στην Κύπρο το υφιστάμενο («κεκτημένο») Ευρωπαϊκό Δίκαιο και να παράγει νέο, «πρωτογενές» ευρωπαϊκό δίκαιο! Και στην Αθήνα τίθεται πλέον το ερώτημα αν η Τουρκία του Ταγίπ Ερντογάν πιστεύει ότι μπορεί η Ευρωπαϊκή Ενωση να περιλαμβάνει στους κόλπους ένα τέτοιο «τρελό» μοντέλο κράτους-μέλους.
Ενισχύεται, λοιπόν, στην Αθήνα και στην Ε.Ε. η εκτίμηση ότι ο Ερντογάν δεν προτίθεται, πλέον, να εργασθεί εντατικά για λύση του Κυπριακού. Αν γι’ αυτό θα χρειαζόταν να προβεί σε οποιαδήποτε υποχώρηση, θα μείωνε, έστω και κατ’ ελάχιστο, το στρατηγικό πλεονέκτημα που έχει αποκτήσει με τη στρατιωτική βάση της Τουρκίας στην κατεχόμενη Βόρεια Κύπρο. Εκτιμάται στα διπλωματικά παρασκήνια ότι σήμερα η Τουρκία υπολογίζει εκτός λύσεως Κυπριακού, αλλά από ενδιάμεσες «παρακαμπτήριες» συμφωνίες, να διασφαλίσει ενεργειακές προσβάσεις στην κυπριακή ΑΟΖ.

Από την εφημερίδα "Επένδυση 

You May Also Like

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *