Νίκος Κατσουρίδης: Η Τουρκία δεν επεδίωξε λύση, αλλά ναυάγιο

Αλήθεια, πόσο κοντά ήμασταν (και) αυτήν τη φορά σε λύση στο Κυπριακό στον Κραν Μοντανά της Ελβετίας; Η Τουρκία αλήθεια προσήλθε για να δώσει λύση ή για να εξασφαλίσει το «ναυάγιο»; Τι λύση προσφέρθηκε και απορρίφθηκε «άδικα», όπως ισχυρίζονται κάποιοι σε Κύπρο και Ελλάδα, σπεύδοντας να δικαιολογήσουν την Τουρκία; Η πλήρης αλήθεια είναι γνωστή μόνο σε όσους συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις.

Ο πρώην βουλευτής του ΑΚΕΛ, Νίκος Κατσουρίδης, ο οποίος υπήρξε στο παρελθόν μέλος του Εθνικού Συμβουλίου της Κύπρου, καθώς επίσης και επικεφαλής της Επιτροπής Μελέτης του Κυπριακού του κόμματος, μιλά στην «ΕΠΕΝΔΥΣΗ» για τους στόχους της Τουρκίας στο Κυπριακό, τον ρόλο των διαπραγματευτών, αλλά και για το τι μέλλει γενέσθαι...

- Ποια η άποψή σας για τις συνομιλίες για το Κυπριακό που πραγματοποιήθηκαν στο Κραν Μοντανά; Πιστέψατε ότι θα μπορούσε να υπάρξει λύση; Υπήρχαν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις;

«Την άποψή μου την έχω καταγράψει δημόσια πριν από την έναρξη των συνομιλιών. Θεωρώ ότι η Τουρκία δεν προσήλθε στο Κραν Μοντανά για να επιδιώξει λύση, αλλά για να οδηγήσει την όλη διαδικασία σε “ναυάγιο”, έτσι ώστε να μπορεί να προχωρήσει με τα όποια άλλα σχέδιά της. Την ίδια ώρα στόχευσε στο να κερδίσει όσα περισσότερα μπορούσε και παράλληλα να θέσει εκ νέου πρόσφατες απαιτήσεις της, όπως η εφαρμογή των τεσσάρων ελευθεριών της Ε.Ε. για τους Τούρκους υπηκόους στην Κύπρο, καθώς επίσης και να διατυπώσει νέες, π.χ. οι όποιες συμφωνίες να καταστούν μέρος του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Χρησιμοποίησε για ακόμα μία φορά το Κυπριακό ως εφαλτήριο εκβιασμών στις σχέσεις της με άλλες χώρες (Γερμανία) και Οργανισμούς (Ε.Ε.) μέσω αυτών των νέων απαιτήσεων».

- Μετά το Κραν Μοντανά πώς βλέπετε τις εξελίξεις στο Κυπριακό, σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα; Υπάρχουν περιθώρια ελιγμών και σε ποια βάση; Οι κινήσεις της Τουρκίας εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι δείγμα ενίσχυσης της αδιαλλαξίας και τι περιθώρια αισιοδοξίας αφήνουν;

«Οι εξελίξεις θα είναι πάρα πολύ δύσκολες, βασικά εξ υπαιτιότητας της τουρκικής στάσης αλλά και της απροθυμίας των τρίτων να αντιμετωπίσουν αυτήν την τουρκική στάση λόγω των δικών τους συμφερόντων. Η Τουρκία δεν πρόκειται να κάνει ουσιαστικό βήμα, αν δεν έχει πριν σαφή εικόνα σχετικά με το πώς εξελίσσονται οι δικές της προτεραιότητες. Και αυτές είναι οι σχέσεις της με την Ε.Ε. και ειδικά με τη Γερμανία, οι εξελίξεις στο Κουρδικό, ιδιαίτερα μετά τον καθορισμό δημοψηφίσματος για ανεξαρτησία των Κούρδων στο Βόρειο Ιράκ, οι εσωτερικές εξελίξεις στη χώρα και άλλα. Ακόμα και έπειτα από αυτά, βήμα θα κάνει μόνο αν πιεστεί.

Η Τουρκία θα πιέσει την Κύπρο και την Ελλάδα σε όλα τα μέτωπα, με τη συνδρομή των γνωστών κύκλων που την προστατεύουν. Θα επιδιώξει διάφορους στόχους, από την αναβάθμιση του ψευδοκράτους και την υπόσκαψη της Κυπριακής Δημοκρατίας έως την προώθηση της ιδέας των δύο χωριστών κρατών στην Κύπρο, ανάλογα με το τι προσφέρεται. Δείγμα όλα αυτά της εντεινόμενης αδιαλλαξίας της απέναντι σε Κύπρο και Ελλάδα, αλλά και των εσωτερικών της προβλημάτων και της αγωνίας του καθεστώτος Ερντογάν για επιβίωση και επιβολή.

Ο Ερντογάν σχοινοβατεί επικίνδυνα μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας και αυτό είναι παιχνίδι με τη φωτιά. Αισιοδοξία δεν μπορεί να υπάρχει με τη στάση της Τουρκίας, αλλά ούτε και μοιρολατρία. Χρειάζεται επίμονος, συνεχής και συνεπής αγώνας, στοχευμένος και προγραμματισμένος. Ανατροπές η Ιστορία γνώρισε πολλές, και μάλιστα αρκετές πρόσφατα. Κύπρος και Ελλάδα πρέπει να αξιολογήσουν τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα, να σχεδιάσουν δράσεις και να κάνουν το παν για να επανέλθει η Τουρκία στο τραπέζι των συνομιλιών με πιο λογικές θέσεις. Σε αυτήν τη βάση και βέβαια υπάρχουν περιθώρια ελιγμών σε έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει και που μαζί του αλλάζουν οι συμμαχίες και τα ισοζύγια δυνάμεων».

- Συνδέεται η στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό με τον ρόλο που θέλει να παίξει στη Μέση Ανατολή, αλλά και με τις εξελίξεις στο εσωτερικό της;

«Φυσικά και συνδέεται. Η Τουρκία βλέπει τον εαυτό της όχι απλώς και μόνο ως μεγάλη περιφερειακή δύναμη που είναι, αλλά ως μεγάλη δύναμη με εμβέλεια στην Εγγύς και Μέση Ανατολή, στα Βαλκάνια και στις τουρκόφωνες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες έως το Πακιστάν και το Αφγανιστάν.

Στηρίζεται στη γεωγραφική της θέση και στη γεωστρατηγική της σημασία, στο μέγεθος της χώρας και του πληθυσμού της (αγορά), στις πλουτοπαραγωγικές δυνατότητές της, στη θέση και στον ρόλο της στο ΝΑΤΟ κ.α. Ειδικά τώρα την ενδιαφέρουν άμεσα οι αγωγοί μεταφοράς ενέργειας και τα εξευρεθέντα αποθέματα ενέργειας στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου.

Βέβαια για όλα αυτά βρίσκεται σε επικίνδυνη αντιπαράθεση με σχεδόν όλα τα γειτονικά της κράτη, αλλά και με κράτη μικρά, μεσαίας ισχύος και ισχυρά κράτη σε ολόκληρη την περιοχή και την Ευρώπη. Πιο πρόσφατα παραδείγματα, η αντιπαλότητά της με όλα τα άλλα κράτη του Κόλπου, χάριν της συμμαχίας της με το Κατάρ.

Για τις εσωτερικές εξελίξεις και τον ρόλο τους στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας έχουν ήδη αναφερθεί. Αποτελεί δόγμα πως η εξωτερική πολιτική μιας χώρας καθορίζεται από τις εσωτερικές εξελίξεις και φαινόμενα. Τις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα και τα συμφέροντα των κυρίαρχων δυνάμεων στο εσωτερικό της».

- Βλέπετε οι τουρκικές απειλές να επηρεάζουν τις έρευνες για το φυσικό αέριο και πώς το συγκεκριμένο θέμα θα μπορούσε να συμβάλει στη λύση;

«Θεωρώ ότι οι έρευνες για φυσικό αέριο θα προχωρήσουν ανεξάρτητα από τις απειλές και τις ενέργειες της Τουρκίας. Ηδη έγινε κάτι παρόμοιο και στο παρελθόν επί διακυβέρνησης Χριστόφια. Οι έρευνες υλοποιήθηκαν παρά τις απειλές. Είναι άλλο πράγμα η απειλή και άλλο η πραγματοποίησή της. Τι θα κάνει, δηλαδή, στην πράξη η Τουρκία; Θα χτυπήσει τις πλωτές εξέδρες; Θα βυθίσει τα πλοία-γεωτρύπανα; Μα, αυτά ανήκουν στις εταιρείες που ανήκουν και αποτελούν οι εξέδρες “έδαφος” των χωρών που έχουν αναρτήσει τις σημαίες τους. Θα πλήξει π.χ. την εξέδρα της EXXON MOBIL των ΗΠΑ, με πρώην ανώτατο διευθυντή τον σημερινό ΥΠ.ΕΞ. των ΗΠΑ; Δεν το νομίζω.

Το φυσικό αέριο λογικά είναι κίνητρο και για τη λύση του Κυπριακού και για την ειρήνη και τη συνεργασία στην περιοχή. Αρκεί και η Τουρκία να λογικευθεί».

- Πώς κρίνετε τη στάση του γ.γ. του ΟΗΕ αλλά και του κ. Αϊντα; Αναστασιάδης, Ακιντζί, Κοτζιάς και Τσαβούσογλου τι ρόλο έπαιξαν όχι μόνο στην Ελβετία, αλλά σε όλη τη διαδικασία;

«Αναμφίβολα ο νέος γ.γ. του ΟΗΕ είναι ένα πολύπειρο πολιτικό πρόσωπο και αυτό διεφάνη στην όλη διαδικασία. Η στάση του υπήρξε γενικά υποβοηθητική, αλλά την ίδια ώρα, ως εντολοδόχος του ΟΗΕ και κύρια των κρατούντων στον Οργανισμό, ισοζύγισε μερικά πράγματα στη λογική των ίσων αποστάσεων. Θετικό υπήρξε η αρνητική θέση του απέναντι στην απαράδεκτη αξίωση των Τούρκων για μόνιμη παρουσία στρατού και εγγυήσεων. Επίσης, η δημόσια τοποθέτησή του πως η Ομόσπονδη Κύπρος είναι ένα φυσιολογικό κράτος. Αρνητική αναφορά η τοποθέτησή του περί Βορρά και Νότου στην Κύπρο και το γεγονός ότι ο ίδιος δεν επέμεινε όπως υπάρξει πρώτα ουσιαστική πρόοδος στο κεφάλαιο “ασφάλεια - εγγυήσεις” πριν προχωρήσουμε στα επόμενα βήματα. Θέση την οποία ο ίδιος στη δήλωσή του της 4/6/2017 θεώρησε αναγκαία, ώστε να προχωρήσει πάρα πέρα η όλη διαδικασία.

Ο κ. Αϊντα έχει από καιρό εκφύγει του ρόλου του. Βέβαια δεν είναι ο πρώτος ειδικός αντιπρόσωπος του γ.γ. του ΟΗΕ που το κάνει. Ο συγκεκριμένος φαίνεται να τείνει εντόνως ευήκοον ους στους Βρετανούς και τους Αμερικανούς, παρά να είναι σχολαστικά προσηλωμένος στην προώθηση των περί Κύπρου αποφάσεων του ΟΗΕ.

Ο κ. Ακιντζί στο Κραν Μοντανά ισοπεδώθηκε από την Τουρκία. Ο Νίκος Αναστασιάδης έκανε μια σειρά από χειρισμούς και ελιγμούς που εκ του αποτελέσματος δεν πέτυχαν, κυρίως λόγω της απερίγραπτης τουρκικής αδιαλλαξίας. Θα μπορούσε όμως ορισμένα ζητήματα να τα είχε χειριστεί διαφορετικά. Τοποθέτηση γύρω από το τελευταίο θα μπορεί να γίνει, αφού υπάρξει πλήρης ενημέρωση από τους πρωταγωνιστές των συνομιλιών. Ο Τούρκος ΥΠ.ΕΞ. υπήρξε προκλητικότατος για ακόμα μία φορά όχι μόνο προς την πλευρά μας και την Ελλάδα, αλλά και προς τον γ.γ. του ΟΗΕ. Δυστυχώς, από ό,τι φαίνεται, χωρίς να αποδίδονται ευθύνες στη χώρα του. Ο Ελληνας ΥΠ.ΕΞ. χειρίστηκε τα πράγματα ορθά, στο πλαίσιο της διεθνούς νομιμότητας και του δικαίου, του ευρωπαϊκού δικαίου και των αποφάσεων του ΟΗΕ και της Ε.Ε. περί Κύπρου. Ταυτόχρονα οι χειρισμοί του είχαν γνώμονα το συμφέρον της Κύπρου και τον στόχο για μια λύση αρχών στο Κυπριακό».

- Πιστεύετε ότι σε αυτά τα 43 χρόνια κατοχής έγιναν λάθη και χάθηκαν ευκαιρίες για λύση; Μήπως η Τουρκία «έλυσε» το Κυπριακό το 1974;

«Λάθη έγιναν, ναι, αρκετά. Κάποια πολύ σοβαρά. Κυριότερο οι παλινωδίες της ελληνοκυπριακής πλευράς σε ζητήματα αρχών. Ευκαιρίες όμως για μια λύση αρχών δεν χάθηκαν, γιατί απλούστατα δεν υπήρξαν. Η πλέον άρτια και ολοκληρωμένη πρόταση λύσης ήταν το Σχέδιο Ανάν 5, καρπός επιβολής (επιδιαιτησίας), το οποίο υπήρξε μη λειτουργικό και βιώσιμο και ανασφαλές, εξ ου και απορρίφθηκε από το 76% του κυπριακού λαού.

Στο μυαλό της Τουρκίας στη σύγχρονη φάση του Κυπριακού, που αρχίζει από τις 20 Ιουλίου 1974, είναι λυμένο επί του εδάφους. Προσπαθεί αυτήν τη “λύση”, δηλαδή τα αποτελέσματα της εισβολής και της κατοχής να τα νομιμοποιήσει και να τα μονιμοποιήσει μέσω διαφόρων μορφωμάτων τα οποία προωθεί. Βέβαια στο μυαλό των πιο ακραίων κύκλων στην Τουρκία στο στόχαστρο είναι ολόκληρη η Κύπρος, όπως είναι και νησιά του Αιγαίου, ο διαμοιρασμός αυτού του πελάγους, η Ανατολική Θράκη, με τον ένα ή τον άλλον τρόπο, και πιθανότατα άλλοι στόχοι».

- Πώς βλέπετε τις σχέσεις Κύπρου - Ισραήλ και πώς μπορούν να επηρεάσουν την Κυπριακή Δημοκρατία;

«Αναμφίβολα οι σχέσεις με το Ισραήλ μπορούν να επηρεάσουν και επηρεάζουν την Κυπριακή Δημοκρατία. Το Ισραήλ είναι η ισχυρότερη χώρα της περιοχής από την άποψη κυρίως ότι είναι το μόνο κράτος το οποίο προκρίνει ο δυτικός παράγοντας έναντι της Τουρκίας. Με άλλα λόγια, αν η Δύση θα υποχρεούτο να επιλέξει μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, είναι η μόνη περίπτωση που θα “έριχνε” την Τουρκία.

Πέραν τούτου είναι γνωστές η στρατιωτική του ισχύς και η παγκόσμια επιρροή του μέσω των Εβραίων της διασποράς. Σήμερα αποτελεί πλέον και ενεργειακό παράγοντα, βασικό συστατικό μέρος του πλέγματος ενεργειακής ισχύος στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου, με πολύ βελτιωμένες σχέσεις με σειρά γειτονικών κρατών, όπως π.χ. η Αίγυπτος, η Ελλάδα κ.λπ., και με Κύπρο.

Το Ισραήλ είμαι της άποψης ότι για τα δικά του κρίσιμης σημασίας συμφέροντα, την ίδια την ασφάλειά του, δεν μπορεί να αποδεχθεί κυριαρχικό ρόλο της Τουρκίας στην Κύπρο και την περιοχή. Αυτό θα πρέπει να το αξιοποιήσουμε Ελλάδα και Κύπρος συντονισμένα, αλλά και χωρίς αυταπάτες».

You May Also Like

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *